E-ticaret Pazarı
—
veri ve içerik pazarı
E-ticareti siparişler ve gelir ile ölçmeye alışkınız. Ancak her siparişin arkasında bir altyapı vardır: özellikler, açıklamalar, görseller, formatlar, çeviriler ve bitmek bilmeyen onay süreçleri. Bu sayfa, pazarın ölçeğini rakamlar ve süreçler üzerinden ortaya koymaktadır.
Bu sayfa nasıl okunur
Bu makale kasten ayrıntılıdır. Materyali 'birkaç teze' indirgemiyoruz, çünkü sorunun ölçeği yalnızca rakamların, zincirlerin ve operasyonel etkilerin birleşimiyle ortaya çıkar.
Çözümlerin ve teknolojilerin nasıl çalıştığını anlatmıyoruz. Bunun için başka sayfalarımız var. Burada ise temeller var: veri piyasası bugün nasıl yapılandırılmış ve mevcut haliyle neden ölçeklenmeyi durduruyor.
Bir 'görüş' değil, piyasanın gözlemlenebilir mekaniği.
Zamanın nerede harcandığı ve verilerin nerede kaybolduğu.
Neden bunun yerel değil, sistemik bir görev olduğu.
Veri Piyasasının Ölçeği
Kaç katılımcı dahil
Dünya genelinde yaklaşık 28 milyon e-ticaret sitesi faaliyet göstermektedir. Bunların yaklaşık 14 milyonu ABD'de, Avrupa'da ise birkaç milyon (örneğin, Birleşik Krallık ≈ 1,1 milyon, Almanya ≈ 0,7 milyon, Fransa ≈ 0,6 milyon) bulunmaktadır.
Perakendenin yanı sıra, e-ticaret zincirlerine milyonlarca üretici ve tedarikçi dahildir. Yalnızca Avrupa'da, potansiyel olarak ürün verisi sağlayan yaklaşık 2,3 milyon üretim şirketi bulunmaktadır.
Fiziksel olarak aynı ürün olsa bile, dijital ortamda çoğalır: farklı satış kanalları, farklı vitrin gereksinimleri, farklı diller ve formatlar.
| Oyuncu Tipi | Tipik Katalog |
|---|---|
| Küçük İşletme | 100–1 000 SKU |
| Orta ölçekli perakendeci | 10 000–100 000 SKU |
| Büyük perakendeciler | 100 000–500 000 SKU |
| Pazaryerleri | yüz milyonlarca SKU |
Ne kadar bilgi birimi var
Diller, formatlar ve kanallar (web sitesi, pazar yerleri, reklamlar, veri akışları) dikkate alındığında, benzersiz ürün bilgi birimlerinin (SKU × dil × format × kanal) sayısı yüz milyarlarca veri parçasına ulaşır.
Referans olarak: Icecat gibi açık kataloglar, 77 dilde 25+ milyon veri sayfası içerir; bu, çok dilli sürümlerin ölçeğini gösterir.
İçerik Akış Zinciri
Verilerin Kaybolduğu Yerler
Ürün bilgileri nadiren doğrudan üreticiden alıcıya ulaşır. Tipik zincir: üretici → distribütör → tedarikçi → mağaza → CMS → pazarlama.
Veriler her aşamada dönüştürülür, formatlar değişir, bazı bilgiler elenir ve bazıları manuel olarak yeniden yazılır. Üretici yaklaşık 20 özellik belirlediyse, vitrine genellikle 10-15 tanesi ulaşır.
Kaynak verileri oluşturur: özellikler, SKU'lar, görseller. Genellikle tek bir dil sürümü ve dahili standartlar kullanılır.
Verileri kendi şablonlarına aktarır, alanlar (stok/kodlar) ekler, pazarlama ayrıntılarını kaybeder, formatı değiştirir.
Kendi yapısına aktarır, SEO ve kategoriler ekler. Manuel çalışmalarda yazım hataları, eksiklikler ve tutarsızlıklar ortaya çıkar.
Ayrı veri akışları (feed) ve format kısıtlamaları gerektirir. Herhangi bir uyumsuzluk, ürünün kanala çıkmamasına veya hatalara yol açar.
İçerik Maliyeti (Süreç Olarak)
Manuel İşçilik
Toplu e-ticarette, otomasyon olmadan tek bir ürün kartının işlenmesi genellikle 5-20 dakika sürer ve doğrudan maliyeti 1-5 $ aralığındadır. Daha karmaşık kategoriler de mevcuttur, ancak bu aralık akış için tipiktir.
Kötü veri kalitesi ölçülebilir kayıplara yol açar: içerik nedeniyle gelirin %15-25'i kaybedilir; iadelerin %25'e kadarı beklentilerle uyuşmama durumundan kaynaklanır.
KOBİ'ler ve Büyük Oyuncular
Tek Sorun — Farklı İmkanlar
Büyük şirketler tedarikçilere formatları dayatabilir ve altyapıya yatırım yapabilir. Küçük ve orta ölçekliler ise gelen verilere uyum sağlamak ve içerik işleme yeteneği eksikliği nedeniyle ürün yelpazesini kısıtlamak zorunda kalır.
- tedarikçilere gereksinimleri dikte eder
- PIM ve entegrasyonlara yatırım yapar
- veri kalitesi ekipleri bulundurur
- ölçekleri sayesinde hataları tolere edebilir
- tedarikçi formatlarında çalışır
- altyapı için bütçesi yok
- içerik nedeniyle ürün yelpazesini daraltır
- eksik ürün kartlarını 'olduğu gibi' yayınlar
Sistemik darboğaz olarak tedarikçiler
Tedarikçi - içeriğin başlangıç noktasıdır
Tedarikçiler ve üreticiler, ürün bilgilerinin (özellikler, SKU'lar, görseller, ambalaj, sertifikalar ve teknik açıklamalar) birincil kaynağıdır. Ancak verilerin var olması, bunların pazar tarafından kullanıma hazır olduğu anlamına gelmez: veriler nadiren, kayıpsız bir şekilde tüm tedarik zincirinden vitrine ulaşacak şekilde başlangıçta toplanır.
Lojistikte standartlar ve roller (taşıyıcı, depo, fulfillment) mevcuttur. Verilerde ise genellikle ne standartlar ne de bir 'ağ operatörü' bulunur: Tedarikçi, uygun altyapı olmadan hem veri üreticisi hem de bunların entegratörü olmak zorunda kalır.
Format ve doğruluk noktalarının çeşitliliği
Aynı ürün gamı için tedarikçinin genellikle birden fazla paralel kaynağı vardır: verilerin bir kısmı ERP'de, bir kısmı tablolarda, bir kısmı PDF'lerde, bir kısmı ise e-postalarda ve onay süreçlerindedir. Perakende için bu durum, sürekli 'ek toplama', doğrulama ve manuel düzeltmelere dönüşür.
Kodlar, stok seviyeleri, paketleme bilgileri, bazı özellikler.
Müşteri özelinde şablonlar, manuel düzenlemeler.
Pazarlama açıklamaları ve teknik özellikler.
Açıklamalar, eksik fotoğraflar, istisnalar.
Standartlaştırılmamış Nitelikler
Tedarikçiler genellikle verileri piyasanın tek bir özellik sözlüğüne göre uyumlu hale getirmezler. Onlar ellerinde olanı sunarlar: kendi alan adlarını, farklı ölçü birimlerini ve farklı detay seviyelerini kullanırlar. Bu nedenle, 'standarta uyarlama' işlemi aslında perakendeci veya pazar yeri tarafında gerçekleştirilir.
| Tek Anlam | Verilerde Göründüğü Haliyle | Perakendecinin Yaptığı |
|---|---|---|
| Renk | Color / Colour / Col / Renk / Ton | Eşleştirir, normalleştirir |
| Boyut | Boyut / Ölçüler / Ebatlar | Birimleri ve formatı standartlaştırır |
| Malzeme | Malzeme / Bileşim / İçerik | Değer sözlükleri oluşturur |
Tek bir tedarikçi — 5 ila 10 formata kadar
Uygulamada, çok sayıda iş ortağıyla çalışan bir tedarikçinin **5 ila 10 farklı şablon** ve öznitelik sistemi sürdürmesi gerekir. Bundan sonra destek maliyeti, elde edilen faydadan daha hızlı artmaya başlar; bu da tedarikçinin ya kaliteyi düşürmesine ya da kontrolü kaybederek aracıların hizmetine girmesine neden olur.
Manuel destek ve nadir güncellemeler.
Hata ve senkronizasyon kaybı riski artıyor.
Aracılar ortaya çıkıyor ve kontrol kaybı yaşanıyor.
Tedarikçi neden 'herkese uyum sağlayamıyor'
Sorunlar genellikle isteksizlikten değil, sürecin ekonomisinden kaynaklanır: çoklu format desteği ayrı bir ürün haline gelir. Aşağıda tipik kısıtlamalar yer almaktadır.
Veriler farklı kaynaklara dağılmış durumda ▾
ERP, fiyat listeleri, dosyalar, kataloglar ve iletişimler nadiren tek bir yapıda toplanır; tek bir 'doğruluk kaynağı' mevcut değildir.
Kategorilere göre çok fazla istisna ▾
Farklı kategoriler farklı derinlik ve farklı nitelikler gerektirir; 'her şeye uyan' evrensel bir şablon mevcut değildir.
Kısıtlı BT kaynakları ve öncelikler ▾
Birçok tedarikçi için 'içerik', üretim ve satışa kıyasla ikincil bir süreçtir, bu nedenle sistemli yatırımlar almaz.
Müşteri sayısındaki artış, güncelleme maliyetlerini katlar ▾
Her güncelleme, çok sayıda şablon üzerinden e-posta zincirlerine ve düzeltmelere dönüşür; senkronizasyon kaybı norm haline gelir.
'Ham veriden' vitrine — kayıplar ve kopyalamalar yoluyla
Bölüm Özeti
Tedarikçi içeriği, e-ticaretin "ham maddesidir". Pazar, bu içeriğe sanki bitmiş bir ürünmüş gibi davranır, oysa ham madde ile vitrin arasında sözlükler, normalizasyon, yerelleştirme, kalite kontrolü ve güncellemelerden oluşan bir dönüşüm katmanı bulunur.
Bu katman bir altyapı olarak mevcut olmadığı sürece, piyasadaki her katılımcı onu bağımsız olarak inşa eder ve bu nedenle sorun yerel olarak çözülemez.
- veri dönüşümünün nötr katmanı
- ortak özellik ve birim sözlükleri
- güncelleme ve kalite kontrol otomasyonu
Bu Rakamlar Neyi Gösteriyor
1) İçerik, endüstrisi olmayan bir lojistiktir
E-ticarette para ve teslimat давно endüstrileştirildi. Ancak ürün verileri hala manuel olarak, parçalı bir şekilde ve kayıplarla — onlarca sürüm ve formatta hareket ediyor.
2) Sorun sistemiktir ve bu nedenle 'tek bir şirketin içinde' çözülemez
Her oyuncu kendi veri dönüşüm katmanını oluşturmak zorunda kalıyor: özellik eşleştirme, normalleştirme, kalite kontrolü, yerelleştirme, feed'ler. Ancak bu, pazar düzeyinde ölçeklenmiyor; binlerce şirket aynı anda paralel olarak çalışmayı tekrarlıyor.
3) Büyükler ile küçükler arasındaki uçurum derinleşiyor
Büyük oyuncular tedarikçilere format dayatabilir ve altyapıya yatırım yapabilir. Küçükler ise genellikle içeriği 'olduğu gibi' yayınlamak, ürün yelpazesini daraltmak ve içerik akışını işleyememe nedeniyle verimlilik kaybetmek zorunda kalıyor.
İşte bu yüzden, 'tek başına' çözümler ölçek ekonomisi sağlamazken, ekosistem düzeyindeki bir yaklaşım bunu sağlar.
Sayfadaki tüm değerler, uluslararası piyasaya ilişkin büyüklük tahminleri ve tipik aralıklardır. Ülkelere ve kategorilere göre farklılık gösterebilir, ancak piyasanın genel mekaniği (veri tekrarı, kayıplar, manuel iş gücü) değişmeden kalır.